27.07.2020

Podrška opštinama u premošćivanju jaza sa građanima putem online sastanaka

Lokalne samouprave su na čelu krize COVID-19. Koordinišu zdravstvene usluge, osiguravaju prikupljanje otpada, nude pristup online javnim uslugama i isprobavaju nove načine da uključe svoje građane u procese donošenja odluka. Kako se sigurnosne zdravstvene mere povećavaju, lokalne samouprave moraju preispitati i pronaći brža i bolja rešenja za saradnju sa svojim građanima.

U okviru projekta DEMOS svesni smo svoje lične odgovornosti i celokupan tim se prebacio na posao od kuće. Da bismo ograničili socijalni kontakt, sve naše uobičajene aktivnosti kao što su sastanci licem u lice i planirani događaji održavaju se putem interneta ili se odlažu.

U ovom novom aranžmanu svi naši napori usmereni su prema pomaganju lokalnim samoupravama na bilo koji način. Verujemo da je od vitalnog značaja osigurati demokratski kontinuitet dok se zajednice naviknu na ove nove okolnosti, a mi smo tu da pomognemo u ovom procesu.

Nepotrebno je napomenuti da se tokom trenutne pandemije opštine suočavaju sa ograničenjima u obavljanju svog posla. Kao rezultat izolacije, distanciranja i karantinskih mera za većinu opština bilo je gotovo nemoguće organizovati redovne sastanke sa građanima. Budući da je to jedno od najvažnijih načela demokratije, novonastala situacija najviše utiče na učešće građana.

U protekla dva meseca, naš tim održao je virtualne sastanke sa gradonačelnicima, direktorima i ostalim predstavnicima opština kako bi razgovarali o opštinskom grantu učinka i njihovom individualnom delovanju u demokratskom upravljanju, upravljanju opštinama i pružanju usluga. Tokom naših žustrih sastanaka sa opštinama razgovarali smo o izazovima sa kojima su opštine suočene i mogućnostima za poboljšanje njihovog učinka. Štaviše, iskoristili smo ovu priliku da naglasimo važnost odgovornosti, transparentnosti, učešća kao glavnih načela svake lokalne demokratije. Na ovaj način smo zajedno sa opštinama istražili mogućnosti i razmotrili različite načine podrške koje možemo pružiti kako bismo pokrenuli ideju o online sastancima sa građanima.

Ideja koja stoji iza ove podrške učešću građana u procesu donošenja odluka je pomoći opštinama u ispunjavanju minimalnih standarda u konsultacijama sa javnošću o važnim temama. Na ovaj način opštine bi osigurale veću transparentnost i odgovornost prema građanima. Pored toga, olakšavanjem online sastanaka sa građanima, opštine bi takođe mogle poboljšati svoj učinak u okviru opštinskog granta učinka.

Do sada je samo osam od trideset osam opština izrazilo interesovanje za online sastanke sa građanima i zatražilo našu podršku.

Prva opština koja je organizovala online sastanak bila je opština Orahovac. Gradonačelnik se upoznao sa čelnicima sela i naselja i iskoristio ovu priliku za raspravu o efektima i uticaju COVID 19 u opštini, sprovođenju projekata kapitalnih investicija i šestomesečnom izveštaju gradonačelnika. Čelnici sela i naselja bili su vrlo aktivni i tražili su od opštine da bude efikasnija u sprovođenju svojih planova za bolje opštinske usluge.

Opština Gnjilane bila je druga opština koja je dobila našu podršku u organizovanju online sastanka sa građanima. Tokom sastanka, gradonačelnik Gnjilana predstavio je uspehe, dostignuća i izazove tokom prvih šest meseci 2020. godine i razgovarao o zabrinutosti građana. Postoji visok nivo korišćenja i prisustva građana Kosova u društvenim medijima i drugim online platformama. Uprkos ciljanim merama za aktiviranje interesa građana za ove online sastanke sa predstavnicima opština, učešće na online sastancima je prilično slabo. Nažalost, učešće žena je još manje!

Trenutno blisko sarađujemo sa šest drugih opština, pružamo savete i pristup online platformi kako bi se ovi sastanci mogli sprovesti. Treba istražiti mogućnosti usmeravanja na organizovane lokalne i organizacije civilnog društva kako bi se podstakao veći interes za učešće u javnim poslovima i kako bi  se predstavnici opština pozvali na odgovornost.

Novonastala situacija, ne samo na Kosovu, već i širom sveta, može se posmatrati ne samo kao zdravstvena kriza, već i kao prilika za promenu i usvajanje različitih načina kako bolje iskoristiti raspoloživu tehnologiju, razviti nove kanale i mehanizme za učešće kako bi se premostio jaz između donosilaca odluka i građana.